Olağana dönüşün yolu travmayı kabullenmekten geçer

featured
service
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala


Deprem üzere travmatik doğal afetlerden sonra uykusuzluk, kâbus görme, iştahsızlık, odaklanmada zahmet, konuşmak istememe, daima tetikte olma üzere gerilim reaksiyonları görülebileceğini belirten Medical Park Gebze Hastanesi’nden Uzman Klinik Psikolog Sümeyye Keskin, “Tepkiler travmanın bireye vermiş olduğu fizikî tesire, yaşına, toplumsal etrafına ve kayıplarına nazaran değişkenlik gösterebilir. İyileşmenin birinci adımı, kabullenmektir. Travma geçirdiğini ve bu belirtileri yaşamanın olağan olduğunu kabul eden birine uygulanan metotlar çok daha süratli tesir eder” dedi.

Medical Park Gebze Hastanesi’nden Uzman Klinik Psikolog Sümeyye Keskin, zelzele sonrası görülen gerilim bozuklukları hakkında açıklamalarda bulundu.

KİŞİDE DUYGUSAL BOŞLUK OLUŞABİLİR

Deprem üzere travmatik doğal afetler yaşandığında, toplumun yüzde 15’inin travmaya bağlı gerilim reaksiyonları yaşadığının bilindiğini tabir eden Uzm. Klnk. Psk. Keskin, “Bu gerilim reaksiyonları uykusuzluk, kâbus görme, iştahsızlık, odaklanmada zahmet, konuşmak istememe, daima tetikte olma vb. olarak görülmektedir. Yansılar travmanın bireye vermiş olduğu fizikî tesire, yaşına, toplumsal etrafına ve kayıplarına nazaran değişkenlik gösterebilir. Sarsıntının bireyleri hem bilişsel hem davranışsal hem de toplumsal istikametten etkilemesi, kişi de duygusal boşluk oluşturmaktadır. Bu duygusal boşluk vakitle büyüyerek birinci vakitlerde akut gerilim yansısı (AST) ve daha sonra ise reaksiyonların müddeti uzadıkça travma sonrası gerilim bozukluğu (TSSB) olarak karşımıza çıkmaktadır” diye konuştu.

DEPREMDEN ETKİLENEN 4 GRUP

Depremden ruhsal olarak etkilenen 4 ana kümenin olduğunu söyleyen Uzm. Klnk. Psk. Keskin, bunları şu halde sıraladı:

  • “Birinci küme: Sarsıntısı birebir yaşayan bireylerdir. Can ve mal kayıplarını şahsen yaşayanlardır.
  • İkinci küme: Sarsıntısı kendi yaşamamış lakin yakınları birebir yaşayan kümedir.
  • Üçüncü küme: Zelzele bölgesine yardım götüren bireylerden oluşur. Bu bireyler vazifeli yahut istekli olabilmektedir.
  • Dördüncü küme: Birebir kendi yahut yakınları zelzelesi yaşamamış fakat medya ve şahıslar aracılığıyla sarsıntısı öğrenen kişilerdir”

STRES YANSILARI HERKESTE BİREBİR OLABİLİR

Depremin fizikî ve ruhsal tesirleri her kümede farklı olmasına karşın, oluşturmuş olduğu gerilim reaksiyonlarının benzerlik gösterdiğini lisana getiren Uzm. Klnk. Psk. Keskin, “Depremzede bireyde görülen kâbuslar ile televizyondan olaya şahit olan bireylerde görülen kâbuslar benzeri olabilir. Farklı olduğu nokta ise kâbusun sıklığı ve şiddetidir. Zelzele sonrası kimi bireylerde gerilim belirtileri azalarak ekseriyetle birkaç gün içerisinde ruhsal güzel oluş sağlanır. Lakin kimilerinde durum bu kadar kolay ve süreksiz değildir” formunda konuştu.

BELİRTİLER 3 BAŞLIKTA ORTAYA ÇIKIYOR

Travma sonrası gerilim belirtilerini 3 ana başlık altında toplayan Uzm. Klnk. Psk. Keskin, şunları söyledi: 

  • Olayın tekrar tekrar zihinde canlanması (Flashback): Hatırlamak istemese de daima zihni travmayla meşgul olur. Bu kanılardan rahatsızlık duyar. Terleme, kalp çarpıntısı, ateş basmaları görülür. Travmayı hatırlatacak bir öge olmamasına karşın, zihne gelen imgeler kişiyi hayli rahatsız eder. Bireylerin yüzde 30’unda tıpkı vakitte kendi vücudundan ve hislerinden soyutlanma (depersonalizasyon) ve etrafından ve objelerden uzaklaşma (derealizasyon) belirtileri görülmektedir. Travma geçiren kişi, kendi hislerini ve hislerini tanımlamakta zahmet çeker, kendine ve etrafına yabancılaşır ve olayları yaşayan kendisi olmasına karşın dışarıdan biri yaşıyormuş üzere anılar gözünde canlandırır. 
  • Kaçınma: Travmayı hatırlatacak her türlü durumdan kaçınma aksiyonu gösterir. Kanılarını bastırmak için olayı hatırlatan insanlardan, yerlerden ve konuşmalardan kaçınır.
  • Fiziksel ve duygusal reaksiyonlarda çok uyarılma: Her vakit oluşabilecek tehlikeye karşı tetiktedir. Sese ve fizikî temaslara anında reaksiyon gösterir. Örneğin, ansızın kapı çarpmasına kişi gereğinden fazla reaksiyon gösterir ve travmasını yine yaşayacağını düşünür. Tekrar travmayı yaşamamak için de daima tetik halindedir. 

İYİLEŞMENİN BİRİNCİ ADIMI KABULLENMEK

Travma sonrası gerilim bozukluğu yaşayan birine yaklaşırken dikkat edilmesi gerekenlere değinen Uzm. Klnk. Psk. Keskin, “İyileşmenin birinci adımı kabullenmektir. Travma geçirdiğini ve bu belirtileri yaşamanın olağan olduğunu kabul eden birine uygulanan usuller çok daha süratli tesir eder. Tez ettirmeden, yaşadığının travma olduğunu ve takviye alması gerektiğini kabullenmesi sabırla beklenilmelidir. Travma geçiren kişiyi ruhsal yardıma zorlamamak gerekir. Hayat kalitesinin düştüğünü fark ettiğinde esasen gerekli takviyesi kendisi isteyecektir. Lakin intihar fikri varsa kişinin kabullenmesini beklemeyip, gerekli kurum ve kuruluşlara haber verilmesi önemlidir” tabirlerini kullandı.

BİREY YALNIZLIK HİSSİNİ YAŞAMALIDIR

Bireyin yalnız olmadığını belirtmemiz gerektiğine dikkat çeken Uzm. Klnk. Psk. Keskin, “Olabildiğince anlayışlı ve sakin bir yapıyla yaklaşılması gerekir. ‘Zamanla geçer, herkes nasıl unutuyorsa sen de o denli unutursun’ demek yerine ‘Yanında olduğumu bilmeni isterim’ üzere cümleler kurmak travma geçiren kişinin inançta hissetmesine yardımcı olacaktır. Gereksiz, aslı olmayan ve husustan bağımsız hiçbir bilgi karşı tarafa aktarılmamalıdır. Aksi halde, travmanın tetiklenmesine ve daha da büyümesine neden olur. Travma geçiren kişi çocuksa; onu yargılamadan, sorularla bunaltmadan yanında olunduğunun hissettirilmesi değerlidir. Zira çocukların korkuları daha ağırdır ve tahlil yetenekleri şimdi gelişim aşamasındadır” açıklamasında bulundu.

UZMAN TABİPTEN TAKVİYE ALINABİLİR

İletişim kurarken hiç konuşmadan bile yalnızca sarılmanın travmayı düzgünleştirici gücünün olduğunun altını çizen Uzm. Klnk. Psk. Keskin, “Sarılmak, ‘Ben buradayım ve her şartta senin yanındayım’ cümlesinin harekete dönüşmüş halidir. Hayat kalitesini olumsuz etkileyen, iş ve okul performansında düşüşlere neden olan, toplumsal etrafla olan alakalarda başarısızlığa sürükleyen, intihar fikirleriyle birlikte insanlara ve dünyaya karşı olan inancın kaybolması üzere belirtiler görülüyorsa kesinlikle ruh sıhhati uzmanından dayanak alınmalıdır” diyerek kelamlarını sonlandırdı.

 

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü
Olağana dönüşün yolu travmayı kabullenmekten geçer

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

Balıkesir'in Haber Portalı ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

Bizi Takip Edin